fr.dean's blog

Categories

Follow fr.dean's blog on WordPress.com

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

ХРИСТОВОТО ПРАШАЊЕ КОЕ ОТКРИВА БОЖАНСКИ ТАЈНИ!

David2Овонеделното литургиско четиво (Евангелие според Матеј 22:35-46) ни покажа како Господ Исус Христос ги поставува основите на христијанската духовност воопшто: сакај го Бога со целото свое битие и сакај го ближниот како што се сакаш самиот себе си. Целата христијанска духовност всушност се заснова на овие две. Кој ќе се посвети животот на практицирање на оваа двострана максима на љубовта, никогаш нема да се посрами од својот живот, напротив, ќе стане моќно орудие на Божјите енергии.

Во текстот кој е определен за читање, сепак, има и втор дел, кој заради својата длабока теолошка природа, некако е запоставен во пасторалните толкувања за време на Литургијата.

Овој текст е еден од најфасцинантните моменти во кои Исус Христос, самиот ја открива божанската природа на долгоочекуваниот Месија (месија на македонски значи спасител). Најпрво ги прашува учениците за тоа какви се очекувањата, од која лоза треба да се роди Спасителот? Тие, се разбира, му даваат одговор кој е дел од општо прифатено знаење на тогашната (а и денешната) еврејската теолошка мисла: Спасителот треба да се роди во лозата на Царот Давид, што значи, треба да има царска крв.

Но токму тогаш, им поставува уште едно, второ прашање, кое никој предходно не го поставил на тој начин, а сепак, токму тоа прашање ја открива најпрефинетата божанска тајна. Христос ги праша: “Ако е така, како тогаш самиот Давид, надахнат од Светиот Дух, Спасителот го нарече свој Господ велејќи *Му рече Господ на мојот Господ, седи од Мојата десна страна, додека не ги положам непријателите Твои во подножјето на нозете Твои*”

Со други зборови, Христос ги праша следново: Ако Спасителот е потомок на Давид, како тогаш Давид во еден од своите Пасалми (псалмите се духовни песни и поеми на царот Давид кои со тек на време добиле Литургиска примена) го воспева Неговото постоење уште пред  Toj да биде роден (кој реално би бил негов пра-пра-пра… внук)? И уште повеќе, зошто на Спасителот му придава божанска природа наведувајќи дека Тој постои уште пред создавањето на светот, и, што е најфасцинантно, Го нарекува Господ, употребувајќи едно од божјите имиња – Адонај. Христовата мудрост тука е фасцинантна! Со само едно прашање, без било што да тврди, Тој алудираше на Тајната врз која почива Христијанското учење за божанска природа на Спасителот.

Ова е дел кој Христос го цитира е всушност дел од Псалмите (109) од Стариот Завет. Јудаизмот, како монотеистичка религија од која Христијанството произлегува, токму затоа што не може да порекне дел од своето Писмо, до ден денес не го прифаќа Исус Христос како Спасител. Го прифаќа текстот, па дури и значењето, но не и исполнивањето во Исус Христос. Другата монотеистичка религија која е во сродни врски со Христијанството и Јудаизмот, Исламот, пак, го прифаќа Христос како Месија (Спасител), но ја негира Неговите божанска природа тврдејќи дека Светите Писма се компромитирани/изменети со тек на времето. Но, според ова, Јудаизмот и Христијанството, како две ривалски религии низ вековите, би требало добро да се договорат на една сериозна историска конспирација, во која и двете религии подеднакво би ги промениле/компромитирале овој дел од писмото, зашто, како што стои кај едните, така стои запишано и кај другите. Да не зборуваме за фактот дека, историскиот текстуален критицизам како научна дисциплина независна од теологијата и од религиите, воопшто не ја дозволува таквата опција.

 

Advertisements

ВЕЛИГДЕНСКО ПОСЛАНИЕ 2017

FullSizeRender

Возљубени во Господа,

Од длабочината на душата и со полно срце, во овие светли денови на Христовата слава, срдечно ве поздравувам во силата на вечниот христијански поздрав:

ХРИСТОС ВОСКРЕСНА!

Пасхата Христова, почитувани, е севселенски духовен епицентар коj ги разниша основите врз кои почиваат сите космички, метафизички и духовни закони. Настанот на Воскресението кое пред околу две илјади години случи Ерусалим, не подложи на воспоставените временски и просторни рамки, затоа што последиците, односно придобивките кои произлегоа од самото Воскресение, имаат ефект врз сите генерации како пред, така и после Христа, во било кој дел од светот. Неопходноста на Воскресението, пак, е одредена пред се од потребата за суштинска обнова и спасение на човештвото, но и заради престројување на космичките закони на духовните сили. Оттука драги мои, не постои ништо на светот што би можело да биде достојна замена за Воскресението. Тоа е толку централно што би требало да стане основна иеднтификација на секое живо битие во вселената. Нема друг идентитет кој на посуштински начин им припаѓа на нашите души. Она што нас Христијаните нè прави различни од сите други луѓе е токму нашата вера и поистоветување со Распнатиот и Вокреснатиот Христос. Ние сме различни не затоа што во себе поседуваме квалитети кои не прават подобри од другите, туку затоа што цврсто се држиме до Оној Кој ја победи смртта и преку вера, стануваме наследници на сето она кое Христос го постигна. Во Него, преку вера, и ние стануваме победници над смртта. Ние сме добри само затоа што Тој е добар; ние сме победници само затоа што Тој е победник; ние сме живи само затоа што Тој е жив.

 

Мили мои во Христа,

Секој од нас е слободен да одбере врз какви основи ќе ја гради својата личност. Бог е слободен и таа негова особина е врежана во сечиј духовен код уште од самото создавање. Ние слободно можеме да го избереме материјално богатство како темелна вредност врз која ќе го градиме својот живот, како што тоа го прават милиони луѓе низ светот. Или пак, тоа може да ни бидат уметноста, науката, философијата и етиката, кои за мнозина денес се замена за верата во Христа. Сепак, во оној момент кога од нас ќе го истиснеме Воскресението, кое е космички централно и личносно есенцијално, и ќе се обидеме да го замениме со што и да било друго, ние неминовно се подложуваме на опасностите од духовна идентитетска криза. Недостатокот на надеж, стравот од несигурност, намалувањето на љубовта и ним сличните, се токму производ на таквото неправилното самоидентифицирање. Колку повеќе се трудиме да најдеме исполнување и задоволство надвор од Христа, толку подлабоко завлегуваме во материјално изживување, кое пак поттикнато од неразумни и распалени страсти, не ретко знае да произведе бесчуствителност, нетрпеливост, омраза, терор, убиства и слично. Причината, се разбира, лежи токму во она што веќе го констатиравме: не постои замена за Воскресението Христово која порано или подоцна нема да се сврти против нас и нашата слобода! Преподобен Макариј ова го опишал со следните зборови: “Она што и е туѓо на нашата душа, деградацијата на сопствените емоции (страсти) која во нас сме ја примиле преку непослушноста на првиот човек, си се има поставено како да е дел од нашата природа преку долгогодишни навики и создадената умствена перцепција. Ова, мора повторно да го изгониме надвор од нас со нешто друго кое исто така и е туѓо на нашата душа, а тоа е силата на Христовото Воскресение, та преку дарот Светиот Дух, да ја возобновиме првичната чистота.” Сите ние кои нашиот идентитет го градиме врз темелите на Христовото Воскресение, свесни сме дека единствено таму се наоѓа смислата на раѓањето, животот и смртта.

 

Драги мои духовни чеда,

Христовиот Домострој открива неискажливи тајни за кои човештвото пред Христа малку знаеше. Малкумина знаеа дека заради непослушноста, почнувајќи од Адам и Ева, целото човештво е под клетва, но преку Христовото Воскресение целата вселена разбра дека клетвата е скршена (Гал. 3:13). Пред Христа, млкумина знаеа дека од Адам и Ева наваму, од истите причини, целото човештво е роб на своите страсти и емоции, но преку Христовото Воскресение светот се увери во славното ослободување (Рим. 6:16-18). Пред Христа малкумина знаеа дека онтолошкиот и духовен раст на човекот сопре откако Адам и Ева беа истерани од рајот, но преку Христовото Вскресение целата екумена разбра дека суштинската духовна трансформација е обновена токму во Христа (Ефес. 4:13). Она што првиот Адам не успеа да го стори заради непослушноста, Христос, Кого го нарекуваме втор Адам, го воспостави токму преку послушноста дури до смрт на крст. Од Христа па наваму драги мои, имаме знаење кое е достапно до секој кој сака да научи, а со тоа, ни се дава и силата на Светиот Дух преку која клетвата, ропството и сите наши недостатоци и слабости се преобразени во благослов, слобода и полнота на духовната обнова. Сето ова, се разбира, потребно е да се прими преку вера во Христа, која пак, во нас ќе произведе искрен копнеж да учествуваме во Христовата победа, и преку покајание, самите да станеме победници над светот.

 

Мили мои во Христа Распнатиот,

Преку Крстот и Распетието, Христос ни ја објави Тајната на Божјата љубов. Ако за Христовата жртва на Крстот размислуваме само на интелектуално ниво, неизбежно е да се соочиме со еден навидум сериозно нерационален концепт. Имено, Творецот на Унверзумот и Архитектот на духовните закони и сили, во одреден момент од историјата, зема обличје на човек и се подложува на човечки закони, кои, на крај, Го доведуваат до смрт на крст. Доколку од ова равенство се истисне совршената божја љубов, која всушност беше основен двигател на Христовиот подвиг, тогаш Неговата мисија станува целосно несфатлива. Каква потреба има Бог во Својата возвишеност да поминува низ еден ваков процес на отелотворување, искушенија, осудување, отфрлање, распетие и смрт? Никаква! Бог нема никакви потреби, освен онаа што лежи во Неговата суштина, а тоа е безгранично да ги љуби оние кои ги создал. Токму заради Својата безусловна љубов кон созданието Христос своеволно отиде во смрт на крст. Од љубов, Тој Самиот доброволно пострада за да го обезбеди нашето спасение, затоа што самите не бевме во состојба истото да го сториме. Само Христос Богочовекот, Кој по својата божанска природа е едно со Отецот можеше да не спаси од ропството на гревот и само Христос, Кој по својата човечка природа е едно со човекот можеше да не оправда и обнови. Токму затоа, Тој, и покрај сите притисоци, смртни закани, лични агонии и искушенија низ кои поминуваше за време на Неговиот земен живот, во ниту еден момент не помисли да се откаже, но цврсто стоеше во намерата за која беше дојден. Светото Писмо ни сведочи дека Тој беше измачуван, но страдаше доброволно и устата своја не ја отвори; како овца Тој беше одведен на колење и како што е јагнето пред стрижачите свои безгласно, така и Тој не ја отвори устата своја (Исаија 53:6-8). Ваквата љубов која се жртвува за другиот, е сè помалку разбрана во денешниот свет; пожртуваноста се изедначува со слабост а концептот на љубовта сведува на сентиментално доживување или лична интимна потреба. Сепак, Евангелското сведоштво за суштината на божјата љубов се издигнува високо над било кое друго разбирање, Бог Толку го возљуби светот што го даде својот единороден Син та секој што верува да не погине, но да има живот вечен (Јвн. 3:16).

 

Драги браќа и сестри,

Да се учествува во Христовата Победа и Воскресение, значи да се учествува во Неговите страдања. Ако Христос, Создателот на влесената минуваше низ страдања, тогаш е јасно дека и ние кои верно Го подражаваме и се нарекуваме со Неговото име, исто така ќе минуваме низ разни страдања. Христовото распнување на крстот покрај тоа што обезбедува спасение, исто така открива многу и за нашиот однос токму кон страдањата. Најдобриот пример за ова е срочен во библискиот извештај за реакцијата на двајцата разбојници на кои беа распнати заедно со Христа (Лука 23:32-43). Во маките на последните мигови од своите животи, едниот Го кудеше и исмеваше, а другиот, Му се обрати во покајание. Преку овие двајца, јасно се гледаат двата можни патишта пред кои е исправен човекот. Кога животот не притиска и кога сме во неволји, ја имаме слободата или да Го прославиме Бога преку покајание или во жароста на нашата гордост и гнев, да Го изругаме, и со тоа се подлабоко да чекориме во одвојување од Него. За првиот разбојник страдањето беше спасоносно, за вториот пак, погубно. Истата “судбина” на двајца луѓе со многу слични животи, заврши со целосно различен исход. Така и ние драги мои, нашите животни маки и страдања, преку покајание може да ги претвориме во благослов, или пак, немо да набљудуваме како нè деградираат на патот кон вечна погибел. Доколку се поистоветиме со Неговите страдања и слободно Му се обраќаме во покајание, имаме ветување, дека нашите животни страдања ќе се преобразат во духовна обнова и извор на вечно спасение.

 

Почитувани во Господа,

Нам не ни претставува тешкотија повторно и повторно да говориме за смислата и значењето на Причеста, па и по цена на тоа да бидеме примени како здодевни. Многумина причестувањето сеуште го сметаат за нешто страшно и воглавно го избегнуваат. Во е суштина страшно да се единиш со живиот Бог, но Евхаристијата, пред се, е воспоставена како лек за исцеление и спасение на нашите души. Иако ваквиот пропишан лек е универзално ефективен, во нашите животи дејствува во целиот свој потенцијал само доколку кон него се пристапува во сериозност и континуитет. Евхаристијата не треба да се разбира како трофеј кој заслужно го добиваме еднаш годишно после строг четириестдневен пост. Напротив, причестувањето треба да биде што е можно почесто и проследено со соодветна подготовка. Христос не уверува дека доколку останеме во Него, а токму тоа значи соодветно подготвени да се причестиме со Неговото Тело и Крв, целото наше битие ќе се промени. Ние имаме потреба континуирано да пребиваме во Христа токму како прачката која постојано црпи од соковите на лозата на која е припоена (Јвн. 15:1-6). Она што се случува со прачката која ќе се откине, макар паднала веднаш до коренот на самата лоза, тоа се случува и со нашите битија кога ќе се откинеме од Христа, изворот на Животот. Во Крвта Христова има Живот и тој Живот, преку Евхаристијата, е достапен на секое битие во изобилство. Да се одважиме и во полнота да црпиме од Животот Кој иако скапоцен, нам ни се дава бесплатно.

 

Драги мои во Христа Воскреснатиот,

Со сета своја сила да пееме и да Го славимe Христос на Славата! Со светите ангели радосно да воскликнеме, Христос не е веќе во гробот, а со жените мироносици со возбуда на светот да му пренесеме дека Исус Христос воскресна од мртвите! Да се радуваме зашто клетвата е скршена! Да се веселиме зашто на Крстот Тој победа извојува! Да Го славиме зашто од смрт во живот нè воведе! Да пееме зашто Христос човештвото го обнови! Да Му се поклониме зашто повторно ќе дојде во Слава, воскресение да ни дарува! Мили мои, ви посакувам Христос, преку силата на Светиот Дух, да ги исполни вашите срца со духовен мир во овие денови на Пасха. Со посебен жар и со благодарност во нашите срца да се поздравуваме едни со други и со свет целив да извикуваме,

ХРИСТОС ВОСКРЕСНА – НАВИСТИНА ВОСКРЕСНА!

FullSizeRender

МИТРОПОЛИТ НА АМЕРИКАНСКО-КАНАДСКАТА

МАКЕДОНСКА ПРАВОСЛАВНА ЕПАРХИЈА

† МЕТОДИЈ

БОЖИЌНО ПОСЛАНИЕ 2017

ХРИСТОС СЕ РОДИ!

mitropolit-metodij-1-3

Митрополит Американско-Канадски, Методиј

 

Голема е тајната на побожноста: Бог се јави во плот, посведочен беше од Духот, се покажа на ангелите, беше проповедан на народите, светот Му поверува, и се вознесе во слава! (1 Тимотеј 3:16)


Возљубени духовни чеда,

Да се сплотиме сите во радост и веселба на празникот на Рождеството Христово, денот во кој ни се откри Tајната над тајните приготвена од пред сите векови за спасение на човечкиот род. Оној, Кој по природа е вечен и Творец на целото создание, врз себе зеде обличје на човек. Несоздадениот се изедначи со Своето создание, за созданието да го подигне кон Себе. Како родител кој прави сè на своите деца да им помогне да го достигнат врвот на своите потенцијали, така и Бог ја отклони пречката која нè ограничува, и не престанува да нè издига до полнотата на нашите можности. Тајната на Воплотувањето, стана непрестан извор на благодат за сите нас. И така, денес, кога Рождеството Христово силно свети врз нашите животи, радосно се присетуваме дека Небесата се широко отворени за секој од нас. Да пееме со радосен восклик на денот на кој Творецот дојде на земјата, денот на кој вечниот Логос божји се воплоти од Светиот Дух и Дева Марија и стана Човек, со единствена цел нас смртните и пропадливите да нè воведе во нераспадливост и вечност. Токму во овие празнични денови, кога сè околу нас нè поттикнува и ни укажува на “нужноста” од минливото и распадливото, по милоста божја да се одважиме и триумфално да зачекориме кон нашиот нов и возвишен статус.

 

Мили мои во Христа,

Воплотувањето Христово се нарекува Тајна над тајните не затоа што се работи за некаква скриена мудрост во која можат да проникнат само најегзотичните мистици, туку затоа што на натприроден начин, кој ги надминува нашите интелектуални капацитети, во личноста на Исус Христос се споија божјото и човечкото, вечното и минливото, совршеното и пропадливото. Помеѓу овие две постои онтолошки јаз кој може да биде премостен единствено од Оној Кој битствува вон секоја категорија и Кој не може да биде дефиниран со материја, простор и време. Токму затоа, Вечната Мудрост, Умот и Поредокот Божји, Кого ние го условуваме со Неговото земно име Исус Христос Синот Божји, превземајќи ја човечката природа врз Себе, истата ја обожи, онтолошки ја преобрази и ја воздигна до степен на образ и подобие божјо (1 Мојс. 1:26-27), правејќи нè да бидеме слични на Него (1 Јован 3:2; Филип. 3:21). Тој се приближи до нас, за да можеме и ние да се приближиме до Него.

 

Драги браќа и сестри,

Преку Воплотувањето и Раѓањето, Христос ни објави дека Самиот е полнотата на присуството на божјата слава (Јован 1:14, Кол. 1:15.19). Станува збор за истото присуство кое на планината му се јави на Мојсеја; истото присуство кое во вид на огнен столб ноќе и столб од облак дење го водеше Израилскиот народ во ветената земја; истото присуство кое пребиваше во Свјатаја Свјатих на Соломоновиот Храм. Но ваквото присуство драги мои, иако спектакуларно и во цела своја полнота, сепак беше ограничено; достапно само на малкумина и врзано за едно место во храмот односно скинијата каде можеше да се пристапи само еднаш или двапати годишно. Она што беше несовршен првообраз во Стариот Завет, стана суштинско исполнување во Христа. “Ете, девица ќе зачне во утробата своја и ќе роди Син, и ќе го наречат Емануил – што значи: со нас е Бог!” (Мат. 1:23; Исаија 7:14). Истото тоа присуство, овој пат на далеку повозвишен начин, се всели во утробата на Дева Марија и триесетина години живееше како еден од нас. Со актот на Христовото Воплотување и Рождество сè е променето за човечкиот род. Дадено ни е да можеме да се подвизуваме и обожуваме, што, пак, беше и првичната цел на Отецот – да го отсликуваме не само Неговиот лик, туку и Неговото подобие. Се разбира, ова не е само некаков интелектуален концепт кој убаво звучи, туку реално присуството на Славата Божја, кое преку Христовото Воплотување и Рождество е дадено неограничено во срцата на секое создане кое истото го посакува. Тоа е она што светите отци го нарекуваат “чувството на божјото присуство,” кое може да биде искусено од секој од нас.

 

Драги мои во Христа Богомладенецот,

Домостројот на спасението не може да се замисли без клучната улога на Дева Марија. Додека на денот на Рождеството се присетуваме на Христа и Неговото Воплотување, вториот ден од Божиќ е посветен токму на Неговата Мајка, Пресвета Дева Марија, кој пак е еден од најстарите Богородични празници. Свршена за праведниот Јосиф, уште пред да знае за маж, ангелот Гавриил и ја пренесе радосната вест дека спасението на човечкиот род ќе се случи токму преку благословеното и натприродно зачнување во нејзината утроба, токму преку нејзиниот Син Исус Христос. Иако отпрвин во целост не можеше да ја разбере пораката на ангелот, Дева Марија со длабока побожност истата ја прифати без приговор. “Марија пак, рече: Еве ја слугинката Господова; нека ми биде според зборовите твои!” (Лука 1:38). Токму заради ваквиот одговор, заради нејзината посветеност на нејзиниот Син се до крајот на нејзиниот живот, а над се заради присуството на Богомладенецот во нејзината утроба, Дева Марија се удостои да биде наречена Богородица. Затоа ние во химните ја величаме пеејќи, “Достојно е, навистина, Блажена да те нарекуваме Тебе, Богородице, Присноблажена и Пренепорочна, и Мајко на нашиот Бог! Почесна од Херувимите, и неспоредливо пославна од Серафимите, Бога Словото нетлено што Го роди, навистина си Богородица, ние Те величаме.

 

Возљубени во Господа,

Христовото доаѓање во светот е секако поврзано и со воспоставувањето на Небесен мир. Секој со себе го носи тоа што го има и го нуди она што тој всушност è, а самиот Христос е Кнез на Мирот. “Зошто Младенец ни се роди – Син ни се даде; власта е на рамењата Негови, и ќе го наречат: Советник, Чудесен, Бог силен, Отец вечен, Кнез на Мирот.” (Иса. 9:6). Токму затоа и во молитвите на Црквата, пред се, застапуваме за Небесен Мир, кој извира единствено од Христа. “Мир ви оставам; мирот Свој ви го давам; Јас ви го давам не како што го дава светот. Да не се плаши вашето срце.” (Јован 14:27). Христос прави разлика помеѓу небесниот мир и несовршениот мир кој го нуди светот. Било кое општествено уредување, било кој светски водач, па макар бил и најпобожниот во светот, не може да понуди ниту да исполни ветување за глобален мир. Непостојаноста на човечките ветувања како и недостатокот на капацитет истите да се исполнат, се бројни и очигледни. Денес сме сведоци на недостаток на мир токму заради изразената подвоеност по расна, полова, класова и политичка основа, како во нашата татковина Р. Македонија, така и тука на Северноамериканскиот континент. Но, мирот Христов и Неговите ветувања се од сосем друга природа. Тој им припаѓа на преобразените. Припаѓа на оние кои се преумуваат. Преку Христовата благодат, ве повикувам да сплотиме околу Христа, Единствениот кој може да ни даде поинаква перцепција на реалноста, та во Неговата љубов, ние да бидеме сејачи на Мирот. Само преку силата на Неговиот Дух можеме да бидеме победници над омразата, себичноста, арогнатноста, саможивноста и ним сличните.

 

Мили мои,

Преку Воплотувањето и целокупното Христово искупително дело, нам ни е понуден неопсилив и сеопфатен дар на спасение. Се разбира, како и секој дар, ние треба да го примиме и да го ставиме во употреба. Малку значи за нас тоа што Христос онтолошки ја промени човечката природа ако ние лично не се одважиме и не дозволиме таквата промена активно да се реализира во нашите животи во целиот свој потенцијал. Христијанскиот живот е синергичен во кој Бог и човекот имаат удел подеднакво. Бог иницира и исполнува (она што ние не можеме), а ние одговараме и се исполнуваме (она што можеме). Тоа е најјасно видливо за време на богослужбите а посебно при Светата Евхаристија – Причест. Христос, во полнотата на присуството на Неговата слава се нуди на секој од нас, а ние одговараме со длабока побожност учествувајќи во Неговото Тело и Крв. Причестувајќи се ние, разбираме дека дарот кој ни се нуди е всушност самиот Христос, а добробитта која ја добиваме од таквиот дар е единење со вечноста во Телото Христово. Ете затоа е потребно да го послушаме советот на светитот апостол Павле кога не поучува да не ги напуштаме и пропуштаме богослужбите (Евреите 10:25).

 

Возљубени во Христа Богoчовекот,

Рождеството Христово е вистинска радост. Спротивно на модената индоктринација со која нè убедуваат дека верата во Христа е некаков непотребен и архаичен додаток на човештвото, кој разделува наместо да сплотува, ние цврсто стоиме во радоста на Рождеството и пееме за Неговата Слава. Уверени сме дека нашите срца и животи се створени за синергичен соживот со Бога и дека полнотата на животот произлегува токму од заедичарењето во Христа. Затоа, и овој Божиќ се молам Светлоста на витлеемската пештера жарко да свети врз вас и вашите семејства; мирот Божји кој го надминува човечкото разбирање да биде постојано со вас; радоста Христова која произлегува од спасението јасно да се очитува во вашите животи; а најмногу од се, присуството на Неговата слава да биде искусена во сечие срце, пред се во срцата на нашиот македонскиот народ, а потоа и по целиот свет во срцето на секој човек.

Нека ни е за многу години празнувањето на Рождеството на нашиот Господ и Спасител Исус Христос!

ХРИСТОС СЕ РОДИ – НАВИСТИНА СЕ РОДИ!

 

ON PRAYER – ЗА МОЛИТВАТА

the-jesus-prayer

Prayer is the basic means by which humanity communicates with God. In its core definition, it is a conversation with our heavenly Parent. St. Gregory of Nyssa says the following,

Prayer is intimacy with God and contemplation of the invisible. It satisfies our yearnings and makes us equal to the angels. Prayer is the enjoyment of things present and the substance of the things to come,

and the effect of prayer, he says, is union with God.

Yet, precisely because of the ontological difference of the two subjects in question, namely man and God, prayer, which basic role is to bring the creation in unity with the Creator, is probably the most paradoxical and most misunderstood medium. This is especially evident in the struggle of modern day man, “Whether, and if at all, how does prayer work?”

The difficulties and doubts that arise from our effort to understand the way prayer works are entirely natural. On the one side there is the eternal God, a Being that is not limited by matter, space and time, but reveals Himself as the Architect of those categories, and on the other side there is man, a created and limited being that is not able to exist outside of those same categories (matter, space, time).

  • God, who exists in eternal presence outside of the limited concept of time, verses man whose existence is fundamentally shaped by the understanding of yesterday, today and tomorrow.
  • God, who is omnipresent, limitless and unbound by space as we understand it, verses man whose existence is inconceivable without a spatial designation.
  • God, who exists as immaterial and eternal, verses man who as created being is existentially conditioned by matter and form.

Every prayer we say, therefore, regardless of its shape (petitions, thanksgivings, complains, etc.), when being processed, it has to pass through the prism of this ontological paradox. Our uncertainty in understanding, has noting in common with God’s willingness to answer our prayer. It only springs from our inability, or rather lack of capacity, to understand God’s nature. This condition, therefore, should not discourage us to the point of completely abandoning prayer.

It is precisely because of such cosmic reality, that the Holly Fathers of the Church encourage us to preoccupy ourselves less with questions such as WHETHER and HOW, and to focus our attention primarily on WHO, and WHAT with Him?

The Eternal Wisdom, the Divine Principle, and the Mind of God, Whom we address with His earthly name Jesus Christ the Son of God, is God’s solution for overbridging this ontological gap. Through the Incarnation and the entire Economy of salvation, He has revealed the mystery of God’s existence in human form – in a way that we are able to understand.

No one has seen God at any time. The only begotten Son, who is in the bosom of the Father, He has declared Him, says the Apostle John. (John 1:18)

Not only has He revealed God, Christ, at the same time, revealed Himself as the fullness of God’s presence (Col. 1:15-19). It is the same presence that spoke with Moses on the mountain; the same presence that guided the Israelites manifested in a pillar of cloud during the day and pillar of fire during the night; the same presence that dwelled in the Holly of Hollies of Solomon’s Temple. It is exactly the same presence that came upon Virgin Mary and for about thirty years lived among us as Man.

If we are not capable of understanding God in his nature, then let us do what we can, and use what is given to our disposal, i.e., to dwell in the presence of the One Whom we understand, Jesus Christ – the fullness of the presence of God.

With this, PRAYER is being lifted on an entirely different level. Through prayer not only do we send our thoughts to God, but we dwell in His presence. In a manner of speaking we sit at the same table with Him, we look at Him eyes to eyes, we enjoy in the presence of one another. The Fathers of the Church call this the “sense/feeling of God’s presence.”

Using lots of words is not the only way of communicating with God. Everyone who has tried to pray on a daily basis will be able to understand this. Those are the moments when all our words are spent, we have exhausted everything we have prepared to say to God, we have sang all our favorite psalms and hymns, and we still don’t want to leave the presence of God. THEN, comes blessed silence. In the words of Metropolitan Kallistos Ware,

Some of our best moments in prayer happen when in silence we rest in Christ’s immediate presence.

Even though we haven’t yet been given the intellectual understanding of the questions WHETHER and HOW, we have been blessed with the opportunity of dwelling in the fullness of the presence of God, and to be aware of that presence with full sensation. Therefore, let us pray without ceasing, let us not be discouraged of the fact that we are not able to intellectually grasp every aspect of prayer, but let us use the opportunity of dwelling in the blessed presence of the One, Who alone possesses peace that surpasses all limits and understanding (Phil. 4:7).

 

macedonia_flag

Молитвата е основното дејание преку кое човекот комуницира со Бога и во својата најтесна дефиниција, таа претставува разговор со нашиот небесен Родител. Св. Григориј Ниски пишува,

Молитвата е интимност со Бога и созрецавање на невидливото. Таа ги задоволува нашите потреби и не прави еднакви со ангелите. Молитвата претставува уживање на сегашните нешта и суштина на нештата кои треба да дојдат.

Оттука, самиот ефект на молитвата, како што вели Св. Григориј Ниски, е влегување во единство со Бога.

Сепак, токму заради разликата во онтологијата на двата субјекти кои синергично содејствуваат, имено човекот и Бог, молитвата, чија цел е земното да го воведе во единство со небесното, е можеби најпарадоксалниот и најслабо разбраниот медиум. Ова е посебно евидентно во сомнежите на модерниот човек: Дали, и ако воопшто, како функционира молитвата?

Тешкотиите и несигурноста кои се јавуваат при обидот да се разбере начинот на кој молитвата функционира, се всушност сосем природни. Од една страна Го имаме вечниот Бог – битие Кое не е ограничено од време, простор и материја и Кое се пројавува како Архитект на истите, и од друга страна човекот – создание кое не може да битстува надвор од овие за него создадени категории (материја, простор и време).

  • Бог, Кој пребива во вечна сегашност надвор од ограничениот концепт за време, наспроти човекот, чие постоење е суштински обликувано од поимањето на вчера, денес и утре.
  • Бог, Кој е сеприсутен и неограничен во простор онака како што ние го разбираме, наспроти човекот, чие постоење е незамисливо без просторна дезигнација.
  • Бог, Кој е постои како нематеријален и вечен, наспроти човекот, кој како создадено битие е егзистенцијално условен од материја и форма.

Оттука, секоја наша молитва, без оглед во која форма ја упатуваме кон Бога (барања, благодарности, просби, жалби…), при самото нејзино процесирање неминовно минува низ призмата на ваквиот онтолошки парадокс. Нашата несигурност во разбирањето тука, нема ништо заедничко со Божјата волја да одговори на нашите молитви, а доаѓа само од неможноста, односно недостаток на капацитет да се разбере божјата природа. Затоа ова не би требало да не обесхрабрува до степен да престанеме да ги упатуваме нашите молитви кон Бога.

Токму заради ваквата космичка даденост, Светите Отци на Црквата нè потткнуваат помалку да се оптоваруваме со прашањата ДАЛИ и КАКО, а нашето внимание да го фокусираме првенствено на КОЈ, и ШТО со Него?

Вечната Мудрост, Умот и Поредокот Божји, Кого ние го условуваме со Неговото земно име, Исус Христос Синот Божји, и Неговата мисија за спасение на човекот, е божјата солуција за надминување на онтолошкиот јаз. Преку Отелотворувањето Тој ни ја открива мистеријата на Божјото битствување во човечка форма, на начин на кој ние можеме да разбереме.

Бог никој никогаш не го видел, вели апостолот Јован, но, Единородниот Син Кој е во Прегратките на Отецот, Тој Го објави, вели апостол Јован. (Јвн. 1:8)

Но, не само што Го објави Бога, Христос, исто така, ни објави дека Тој самиот е полнотата на Божјото присуство (Кол.1:15-19). Истото присуство кое на планината му се јави на Мојсеја; истото присуство кое во вид на огнен столб ноќе и столб од облак дење, го водеше Израилскиот народ во ветената земја; истото присуство кое пребиваше во Свјатаја Свјатих на Соломоновиот Храм; истото тоа присуство се всели во утробата на Дева Марија и триесетина години живееше помеѓу луѓето како Човек.

Ако не можеме да Го разбереме Бога во Неговата природа, тогаш да го правиме она што можеме и што ни е дадено на располагање т.е., да пребиваме во присуството на Оној Кој Го разбираме – Христос, Кој Самиот е полнотоата божја.

МОЛИТВАТА како медиум, со ова се издигнува на едно поинакво ниво преку кои ние, не просто ги упатуваме нашите мисли кон Бога, туку пребиваме во заедница со Него, седиме на иста маса, се гледаме очи во очи, уживаме во взаемнато присуство. Светите Отци тоа го нарекуваат “чувство на присуството” Божјо.

Употребување на многу зборови, не е единствениот начин да се молиме на Бога. Сите кои се обиделе да се молат секојдневно го разбираат ова. Тоа се миговите кога ќе ги истрошиме сите зборови, кога ќе кажеме сè што сме спремиле пред Бога, ќе ги испееме сите наши омилени псалми и химни, и сеуште сакаме да пребиваме во Неговото присуство. Не сакаме да си одиме. Тогаш настапува блажената тишина. Како што вели Митрополитот Калистос Вер,

најдобрите молитвени моменти се случуваат кога во тишина се одмараме во непосредното присуство на Христа.

Можеби сеуште не ни е дадено умствено да можеме да си одговориме на прашањата ДАЛИ и КАКО, што секако би ги задоволиле нашите интелектуални потреби, но дадено ни е да пребиваме во полнотата на присуството Божјо со целата свесност, односно да можеме да го почувствуваме тоа присуство. Затоа, да молиме без престан, да се молиме и да не престануваме заради фактот што не можеме интелектуално да го разбереме секој аспект од молитвата, туку да искористиме можноста на оваа придобивка и да заедничариме со Оној, Кој единствено го поседува мирот кој ги надминува сите граници и секое разбирање (Фил. 4:7).

ABBA MOSES THE ETHIOPIAN: THE BASKET OF SAND / АВА МОЈСЕЈ ЕТИОПЈАНИН: КОШНИЦАТА СО ПЕСОК

St Moses the black.

Once a brother in the Skete fell into sin. A meeting was called and father Moses was invited. But, he didn’t want to go. Therefore, they sent one of the elders to tell him: “Please come, for the people are waiting for you.” So he arose and went there. On his way, he grabbed a basked with holes, he filled it with sand and carried it on his back. Those who came out to meet him, asked him: “What is this, Father?” The old man answered: “My sins are streaming out behind me and I don’t see them. Yet, I was called here today to judge the sins of someone else.” Those who heard him said nothing to the brother who sinned, but forgave him.


Еднаш, во Скитските манастири, еден брат паднал во грев. Било свикано собрание на кое бил поканет и ава Мојсеј. Но тој не сакал да оди. Тие испратиле еден од старешините да му каже: “Дојди, зашто народот те чека.” Авва Мојсеј станал и отишол. На пат до таму, тој нашол една кошница со дупки, ја наполнил со песок и ја ставил на грбот. Оние кои излегле да го пречекаат го прашале: “Оче, што е ова?” Старецот им одговорил: “Моите гревови течат позади мене, а јас не ги гледам. Сепак, повикан сум да дојдам тука денес и да судам туѓи гревови.” Оние кои го слушнаа ова, ништо не му рекоа на братот кој се огрешил, туку му простија.

ПРЕОБРАЖЕНИЕ НА ГОСПОД ИСУС ХРИСТОС – TRANSFIGURATION OF OUR LORD

Преображение на Господ Исус Христос е еден од моите омилени празници, кој иако веројатно помалку занемарен, полн е со симболика и суштина.

Transfiguration-freso-in-an-Orthodox-church-in-the-US

Што се случи на гората на Преображение?

Христос, зеде тројца од своите апостоли (Петар, Јаков и Јован), со кои се искачи на Таворската гора да се помолат и таму, пред нив, се преобрази. Апостолот Лука не известува дека додека Христос се молеше, “видот на Неговото лице се измени, и облеката Му стана бела и светла,” а Мојсеј и пророкот Илија се појавија во слава и разговараа со Него. Апостолите се збунија и исплашија, а особено после облакот и гласот со кој Небесниот Бог Отец им обзнани, “Овој е Мојот возљубен Син; Него послушајте Го!”

За што говори и на што ни укажува оваа случка нас, денес?

  • За Христос! Укажува на Христовата природа и клучната придобивка на Неговата жртва на Крстот: Христос е Син Божји, Кој бидејќи Богочовек единствено можеше да ги исполни Божјите возвишени стандарди и да обезбеди спасение и суштинска обнова за човекот, создаден на Божјиот лик и подобие.
  • За светиите! Ни дава увид во нивниот статус пред Бога како и нивното учество во Божјиот план за спасение на човештвото (барем за двајца од нив, Мојсеј и св. пророк Илија, за кои е запишано дека се јавија во слава и говореа со Христа во врска со совршувањето на Неговата земска мисија).
  • За нас! Преобразбата Христова пред учениците е предвесник на можноста и пристапот до трансформирачката сила на Таворската Светлина, која на секој од нас му е слободно понудена и тоа уште сега. Преобразувањето Христово е предвкус на вечноста во која секој од нас е повикан да учествува, почнувајќи од денес. Како што Христос беше преобразен, така и нам ни се дава прилика да се преобразуваме во светлина и слава.

Имајќи го ова пред вид, да се бориме со истиот подвиг кој го видовме кај апостолите и светите Отци на Црквата (Фил.1:30), та заедно да стигнеме до единството на верата и “до мерата на возраста на полнотата на Христовото совршенство.” (Ефес. 4:13)


The feast of the Holy Transfiguration is one of my favorite ones. It is full with symbolism and essence, and yet, at lease in our observance, a little neglected.

So, what happened on the Mountain of Transfiguration?

Jesus Christ took three of His disciples (Peter, James and John) up on the Mountain of Tabor to pray, and there, in front of their eyes, He was transfigured. Apostle Luke informs us that while Christ was praying, “the appearance of His face changed, and his clothes became dazzling white.” Also, Moses and Elijah appeared “in glorious splendor, talking with Jesus.” The disciples were scared and confused, especially after hearing the voice that was coming from a cloud, clearly saying, “This is my Son, Whom I have chosen; listen to Him!”

Ok. So, what is the meaning of this occurrence for us, today?

  • Jesus Christ! It points out to Christ’s nature and the key achievement of His sacrifice on the Cross: He is Jesus Christ – the Son of the living God, Who, being both human and divine, was the only One able to fulfill God the Father’s high standards; in doing so, He was able to provide salvation and regeneration to humanity into its original state of being, i.e., the image and likeness of God.
  • The Saints! It informs us of the status of the saints and their participation and role in God’s plan for salvation of mankind (at of two od them, Moses and Elijah, of whom it is written, appeared in glory, talking with Christ regarding the fulfillment of His earthly mission.
  • Us! Christ’s transfiguration in front of the disciples is a testimony of our access to the transforming power of the Light of Tabor, which is, even now, freely offered to each and every one of us! Christ’s transfiguration is a foretaste of an eternity that we are all invited to participate into, starting today. Just as Christ was transfigured, we too are given the same opportunity to be transfigured in light and glory.

Having these things in mind, let us fight with the same fervent struggle we have witnessed in the Apostles and the Church Fathers (Phil. 1:30), “until all of us come to the unity of the faith and of the knowledge of the Son of God, to the measure of the full stature of Christ.” (Eph. 4:13)

Pseudo-Macarius, Homilies III.8.1.5

IMG_5826-2Previously, before the mystery of the Spirit of Christ was revealed, before his coming and appearance, all the adornment of [the] justice, the Law, the circumcision, the purification, the sacrifices, the offerings and worship were external. Since the saving word of Christ emerged, the word that is not written in ink, and since the Holy Spirit was given to the hearts of men, everything is found internally (within), the worship from pure consciousness is interior, the sacrifices are interior (as the psalmist says “the lifting up of my hands as an evening sacrifice”); in a word, the purity and the adornment of the soul are sought within, and thus the external can be pure in truth, as the Lord says “Blind Pharisee, clean the inside of the cup and the dish, so that the outside may also be pure.” “For the One who made the inside also made the outside.”
(more…)